دوبینی چشم

دوبینی چشم یک اختلال چشمی است که باعث می‌شود شما اشیا را دوتایی ببینید. این طبیعتا خبری بد و ناراحت کننده است؛ ولی جایی برای نگرانی نیست. خوشبختانه امروزه روش‌های درمانی زیادی برای درمان این عارضه مانند بلفاروپلاستی وجود دارد. حال شاید برای شما سوال پیش بیاید که بلفاروپلاستی چیست؟ یا اینکه روش‌های تشخیص و درمان دوبینی چشم چیست؟ خواندن پرسش و پاسخ عمل بلفاروپلاستی از مهمترین فاکتورها برای تصمیم گیری جهت عمل بلفارو است. در ادامه با ما همراه باشید تا این موارد را مورد بررسی قرار دهیم.

دوبینی چشم چیست؟

دوبینی یا دوگانگی به نوعی از اختلال دید گفته می‌شود که شخص یک جسم را به صورت دو تصویر می‌بیند. دوبینی حالت‌های مختلفی مانند عمودی، افقی، قطری و یا به صورت چرخش تصویر یک جسم با دیگر اجسام ظاهر می‌شود.دوبینی دید می‌تواند یکی از اولین علائم و نشانه‌های بیماری همستی مانند اختلال در عضلات و اعصاب باشد که منجر اختلال در تعادل فرد، حرکت و خواندن شخص می‌شود.

آیا دوبینی چشم خطرناک است؟

عارضه دوبینی چشم بسیار خطرناک بوده و در هر گروه سنی می‌تواند نشانه یک عارضه باشد. برای مثال برای یک فرد 70 ساله، دوبینی شدید و ناگهانی می‌تواند نشانه از سکته مغزی خفیف در ساقه مغز و در کودکان نشانه ضایعه مغزی باشد. در صورت مشاهده دوبینی چشم در خود، حتما به پزشک مراجعه کنید.

انواع دوبینی چشم

اگر دوبینی در یک چشم به وجود آید به آن دوبینی تک چشمی گفته می‌شود. اگر دوبینی در هر دو چشم به وجود آید به آن دوبینی دوچشمی گفته می‌شود. درمان دوبینی به علت و نوع آن بستگی دارد، اما درمان آن به طور کلی شامل تمرینات و جراحی است. به طور کلی، انواع دوبینی چشم شامل موارد زیر است:

• دوبینی تک چشمی
• دوبینی دو چشمی
• دوبینی عمودی
• دوبینی افقی
• دوبینی متناوب
• دوبینی ثابت

علت دوبینی چشم چیست؟

دوبینی زمانی اتفاق می‌افتد که شما دو تصویر از یک شی را می‌بینید. این مشکل می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد که به طور کلی به دو دسته مشکلات عضلانی و مشکلات عصبی تقسیم می‌شود:

مشکلات عضلانی

در این حالت، عضلات چشم بع درستی با هم کار نمی‌کنند و باعث می‌شوند چشم‌ها به جهات مختلف نگاه کنند. این شایع‌ترین علت دوبینی در کودکان نیز است.

فلج عضلات چشم

آسیب به عضلات یا اعصابی که آن‌ها را کنترل می‌کند می‌توانند باعث فلج شدن عضلات چشم و دوبینی شود. این آسیب می‌تواند ناشی از سکته مغزی، تومور مغزی، تروما یا عفونت باشد.

ضعف عضلات چشم

بیماری‌هایی مانند میاستنی گراویس که باعث ضعف عضلات می‌شود، می‌توانند منجر به دوبینی شود.

آسیب به چشم

آسیب به قرینه، عدسی یا شبکیه چشم می‌تواند باعث دوبینی شود. این آسیب می‌تواند ناشی از تروما، عفونت یا جراحی باشد.

مشکلات عصبی دوبینی چشم

بیماری‌هایی مانند مولتیپل اسکلروزیس می‌توانند به اعصابی که عضلات چشم را کنترل می‌ککند، آسیب رساند و باعث دوبینی شود.

آب مروارید

این عارضه زمانی رخ می‌دهد که عدسی چشم به تدریج شفافیت خود را از دست داده و کدر می‌شود.از عوامل موثر در به وجود آمدن آن می‌توان به بالا رفتن سن، ضربه به چشم، بیماری دیابت طولانی مدت، سیگار کشیدن، استفاده از داروهای استروئیدی و پرتو درمانی اشاره کرد.

انکسار نامنظم چشم

آستیگماتیسم، نزدیک بینی و دوربینی می‌توانند باعث دوبینی شوند، به خصوص اگر این مشکل به خوبی درمان نشده باشد.

دیابت

دیابت می‌تواند به اعصاب و رگ‌های خونی در سراسر بدن، از جمله چشم‌ها آسیب برساند و منجر به دوبینی شود.

فشار خون بالا

فشار خون بالا می‌تواند به رگ‌های خونی در چشم آسیب برساند و منجر به دوبینی شود.

سردرد

سردردهای شدید، مانند میگرن، می‌تواند به طور موقت باعث دوبینی شود.

تومور مغزی

تومور مغزی می‌تواند به اعصاب یا بخش‌هایی از مغز که بینایی را کنترل می‌کند، آسیب برساند و باعث دوبینی شود.

دلایل دیگر دوبینی چشم

دوبینی چشم علاوه‌بر دلایل بالا، شامل دلایل دیگری نیز است که در ادامه آن‌ها را بررسی می‌کنیم:

• مسمومیت
  مسمومیت یا موارد مشابه، مانند بوتولیسم، می‌تواند باعث دوبینی شود.
• مصرف دارو
  برخی از داروها مانند داروهای ضد افسردگی و داروهای ضد فشار خون، می‌توانند عوارضی مانند دوبینی ایجاد کنند.
• خستگی
  خستگی شدید می‌تواند به طور موقت باعث دوبینی شود.
• مصرف بیش از حد الکل
  الکل می‌تواند عضلات چشم را ضعیف کرده و باعث دوبینی شود.
• خشکی چشم
  خشکی چشم می‌تواند باعث تاری و دوبینی شود.

علائم و تشخیص دوبینی چشم چگونه است؟

در برخی موارد ممکن است دوبینی هیچ علامتی نداشته باشد اما ممکن است بسته به دلیل بروز آن، بیمار با یکی از علائم زیر مواجه شود:

• تهوع
• سردرد
• افتادگی پلک‌ها
• درد اطراف چشم
• لوچی یک یا هر دو چشم
• احساس ضعف چشم‌ها
• ممکن است بیمار به هنگام حرکت چشم‌های خود، با درد مواجه شود.

با توجه به اینکه دوبینی چشم، می‌تواند از علل مختلفی تشکیل شده باشد، باید اشاره کرد که تشخیص آن دشوار است. به طور کلی افراد مبتلا به دوبینی، ممکن با طیف گسترده‌ای از نشانه‌ها و علائم دوبینی چشم مواجه شوند. خشکی چشم، سردرد، تهوع و غیره از علائمی است که سلامت شما را به خطر می‌اندازد. لازم به ذکر است که قاعدتا تشخیص دوبینی در کودکان بسیار دشوار است؛ چرا که کودکان نمی‌توانند آنچه را که تجربه می‌کنند به خوبی بیان کنند. از این رو این امر سبب می‌شود که تشخیص دوبینی در کودکان برای چشم پزشک با دشواری بیشتری همراه گردد.

تست دوبینی چشم

تست دوبینی چشم، مجموعه‌ای از معاینات تخصصی است که برای تشخیص علت دید دوگانه انجام می‌شود. در این تست، چشم ‌پزشک حرکات چشم، هماهنگی عضلات، واکنش مردمک و وضعیت قرنیه و شبکیه را بررسی می‌کند. گاهی از آزمون پوشاندن چشم، تست حرکات چشمی، بررسی اعصاب کرانیال و حتی تصویربرداری مثل MRI یا سی ‌تی ‌اسکن استفاده می‌شود تا مشخص شود آیا دوبینی ناشی از مشکلات عضلانی، عصبی، انکساری یا اختلالات مغزی است.

درمان دوبینی چشم

برای درمان این عارضه، لازم است که در ابتدا علت آن توسط چشم پزشک مشخص شود. در بسیاری از موارد، دوبینی چشم اصلاح و درمان می‌شود. رایج‌ترین روش‌های درمان این عارضه عبارتند از:

استفاده از عینک طبی یا لنز برای درمان دوبینی چشم

درمان دوبینی به کمک عینک یا لنز، ساده‌ترین و بهترین راه برای درمان این عارضه است. به عنوان مثال، می‌توان از منشور‌هایی در عینک استفاده کرد که باعث تنظیم بینایی فرد شود. این روش برای افرادی که دچار آستیگماتیسم هستند، مناسب است.

استفاده از چشم بند

پوشاندن یک چشم می‌تواند در درمان موقتی دوبینی چشم موثر باشد. به خاطر داشته باشید که این روش درمان دائمی نیست و برای درمان موقتی مناسب است.

انجام تمرینات چشمی

اگر دوبینی در اثر ضعف یا کشیدگی عضلات چشم باشد، با استفاده از تمریناتی که منجر به تقویت عضلات چشم می‌شود، می‌توان این عارضه را برطرف کرد. با تقویت عضلات چشم، مشکلات بینایی به طرز چشمگیری بهبود میابد.

انجام عمل جراحی عضلات چشم

بسته به علت دوبینی، ممکن است شما برای درمان این عارضه نیاز به عمل جراحی داشته باشید. افرادی که به آب مروارید، ناخنک یا سایر مشکلات چشمی دچار هستند، از کاندیدای مناسب برای درمان این عارضه با عمل جراحی هستند.

تزریق بوتاکس

گاهی متخصصان از روش‌های دیگری برای بهبود حرکات چشم و عضلات اطراف آن استفاده می‌کنند. در چنین شرایطی، به کمک سم بوتولینوم، ارسال پیام به اعصاب مسدود شده و عضله را در حالت استراحت قرار می‌دهد. در نتیجه آن عضله در حرکات چشم نقش نداشته و سایر عضلات آن را کنترل می‌کنند. در این حالت دوبینی برطرف می‌شود. از این روش برای درمان انحراف چشم‌ها نیز استفاده می‌شود.

قطره برای دوبینی چشم

قطره‌های چشمی معمولاً درمان اصلی دوبینی نیستند، اما در برخی موارد که دوبینی به دلیل خشکی چشم، التهاب سطحی یا اسپاسم عضلات ایجاد شود، ممکن است پزشک قطره‌های روان ‌کننده، ضدالتهاب یا ریلکس‌ کننده عضلانی تجویز کند. این قطره‌ها می‌توانند علائم را کاهش دهند، اما جایگزین بررسی پزشکی دقیق نیستند، چون دوبینی معمولاً ناشی از علت‌های عمیق‌تر مانند مشکلات عضلات چشم، عصب بینایی یا اختلالات مغزی است.

درمان دوبینی چشم با طب سنتی

صرف نظر از اینکه دوبینی چشم چیست، بسیاری به دنبال درمان این عارضه با طب سنتی هستند. طب سنتی می‌تواند به‌ عنوان درمان کمکی برای کاهش فشار چشم، بهبود گردش خون و آرام‌ سازی عضلات چشمی مفید باشد، اما نباید به‌ عنوان درمان اصلی دوبینی در نظر گرفته شود. روش‌هایی مانند مصرف دمنوش‌هایی با خاصیت ضد التهاب، استفاده از کمپرس گرم برای کاهش اسپاسم عضلات و ماساژ ملایم اطراف چشم در برخی موارد به کاهش خستگی و بهبود تمرکز بینایی کمک می‌کند. با این حال، دوبینی می‌تواند نشانه‌ یک مشکل جدی باشد و درمان اصلی باید توسط چشم ‌پزشک تعیین شود.

پیشگیری از دوبینی چشم

پیشگیری از دوبینی چشم، متکی بر پیشگیری از ایجاد علل و بیماری‌های زمینه‌ای آن است. در اینجا چند نکته برای افزایش سلامت چشم‌ها و کاهش خطر برای ابتلا به دوبینی به آن اشاره شده است. این موارد عبارتند از:

• کنترل دیابت
• پیشگیری از ایجاد آب مروارید
• جلوگیری از خشکی چشم
• جلوگیری از آسیب دیدگی سر

سخن آخر

نداشتن تصویر واضح از اشیا، می‌تواند هرکسی را آشفته و پریشان کند. عوامل زیادی می‌تواند منجر به دوبینی چشم که مهم‌ترین آن را می‌توان به انکسار نامنظم چشم و نقض عملکرد دستگاه بینایی اشاره کرد. خبر خوب این است که دوبینی چشم را می‌توان درمان کرد؛ برای درمان کافیست این بیماری را جدی بگیرید و در صورت مشاهده دوبینی، فورا به پزشک مراجعه کنید تا چشم پزشک شما را درمان کند.

سوالات متداول

1. دوبینی چشم چیست؟
   دوبینی چشم، عارضه‌ای در چشم است که شما اشیا را به صورت دوتایی می‌بینید. این دو تصویر می‌تواند در کنار هم قرار گرفته یا روی یکدیگر قرار گرفته باشند.
2. درمان دوبینی چشم شامل چه مواردی است؟
   استفاده از عینک طبی، استفاده از چشم بند، انجام تمرینات چشمی، انجام عمل جراحی عضلات چشم و تزریق بوتاکس از روش‌های درمان دوبینی چشم است.
3. تمرینات چشمی شامل چه مواردی است؟
   پلک زدن، خیره شدن، ریلکس کردن، گردش چشم، فشار شقیقه و غیره از انواع تمرینات چشمی هستند.